Oficjalny portal miejski Łowicz.eu

Z żalem i smutkiem informujemy, że 8 sierpnia 2026 roku, w wieku 87 lat, odszedł Edward Noniewicz związany przez lata z Wałczem, a w ostatnim okresie życia mieszkający w Miasto Łowicz. Pozostawił po sobie niezwykły dorobek - ogromne kolekcje, tysiące prac artystycznych, wiedzę gromadzoną przez dziesięciolecia oraz odkrycie paleontologiczne, które sprawiło, że jego nazwisko na trwałe zapisało się w naukowych opracowaniach.

Urodził się 15 lutego 1939 roku w Wilnie. W 1945 roku, wraz z rodziną, przyjechał do Wałcza. Tutaj dorastał, uczył się i rozpoczął dorosłe życie. Przez ponad trzydzieści lat pracował w Zakładzie Gospodarki Produktami Naftowymi CPN. Po przejściu przez kolejne etapy zawodowego życia nie przestał jednak rozwijać tego, co było jego prawdziwą pasją – poznawania i dokumentowania świata.

Trudno wyobrazić sobie skalę zbiorów, które zgromadził Edward Noniewicz. Skamieniałości, minerały i muszle liczone były w ogromnych ilościach. W jego kolekcji znalazło się ponad milion skamieniałości.

Nie były to jednak przypadkowo gromadzone przedmioty. Za każdym okazem stała wyprawa, poszukiwania i ogromna wiedza. Noniewicz odwiedzał miejsca, które mogły kryć ślady dawnego życia - między innymi tereny Kielecczyzny i Lubelszczyzny, okolice Drawska Pomorskiego, Krakowa, Rzeszowa czy Jasła.

Wśród zgromadzonych okazów znajdowały się między innymi amonity, trylobity, ramienionogi, jeżowce, ślimaki, głowonogi oraz skamieniałości ryb z okresu oligocenu.

W 2002 roku, podczas poszukiwań w rejonie Jasła, odnalazł skamieniałość ptaka zachowaną na dwóch płytkach. Naukowcy ustalili później, że był to przedstawiciel nieznanego wcześniej gatunku europejskiego kolibra, żyjącego około 30 milionów lat temu. Nowy gatunek otrzymał nazwę Eurotrochilus noniewiczi, upamiętniającą jego znalazcę. To jedno z tych odkryć, które sprawiają, że prywatna pasja przekracza granice hobby i staje się częścią historii nauki. Odkryta skamieniałość znajduje się obecnie w zbiorach Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie.

Drugą stroną osobowości Edwarda Noniewicza była sztuka. Tworzył rysunki i wycinanki, ale określenie „wycinanka” nie oddaje w pełni charakteru jego prac. Za pomocą nożyka i papieru potrafił tworzyć kompozycje pełne drobnych szczegółów, przypominające misterne grafiki. Najczęściej sięgał po motywy zaczerpnięte z natury. Na jego pracach pojawiały się ptaki, owady, zwierzęta, rośliny i drzewa. Tworzył również krajobrazy oraz portrety – zarówno znanych postaci historycznych, jak i ludzi ze swojego otoczenia. W jego rękach czarny papier przestawał być zwykłym materiałem. Stawał się przestrzenią, w której można było opowiedzieć całą historię.

Interesował się także tradycją wycinankarstwa z różnych części Polski i świata. Dokumentował ją i odtwarzał, budując jednocześnie własne archiwum, które osiągnęło imponujące rozmiary – znalazło się w nim ponad 80 tysięcy wycinanek. Swoją twórczość prezentował na konkursach i wystawach w Polsce oraz poza jej granicami.

Mimo że w 2009 roku zamieszkał w Łowiczu, więź z Wałczem pozostała ważnym elementem jego życia. Kolekcjonował nie tylko przedmioty związane z historią, ale również pamiątki dotyczące miasta i jego mieszkańców. Gromadził pocztówki, monety, medale, odznaczenia oraz banknoty, ze szczególnym zainteresowaniem tymi zastępczymi z lat 1914–1923. Każda z tych rzeczy była dla niego czymś więcej niż przedmiotem. Była fragmentem historii, śladem czyjegoś życia, wydarzenia lub miejsca.

Edward Noniewicz miał wiele pasji i żadnej z nich nie traktował powierzchownie. Potrafił godzinami zajmować się szczegółem, który dla innych mógł wydawać się nieistotny. Dostrzegał wartość tam, gdzie inni widzieli jedynie kawałek skały, stary banknot, kartkę papieru czy niewielki przedmiot.

Pisał również wiersze i rysował. Interesował się historią, przyrodą i wszystkim, co pozwalało lepiej zrozumieć otaczający świat.

Pozostawił po sobie ogromny dorobek, którego nie da się zmierzyć wyłącznie liczbą zgromadzonych okazów czy wykonanych prac. Najważniejsza jest pasja, z jaką przez całe życie poznawał świat i dzielił się tym, co odkrywał. Był człowiekiem, który potrafił połączyć odległe od siebie dziedziny - naukę i sztukę, historię i kolekcjonerstwo, pracę badawczą i twórczą wyobraźnię. Dzięki temu stworzył coś, co dziś pozostaje jego największym dziedzictwem: niezwykłą opowieść o świecie widzianym oczami człowieka nieustannie poszukującego. 8 sierpnia ta niezwykła droga dobiegła końca.

Pozostały po niej kolekcje, dzieła, dokumentacja, wspomnienia i odkrycie nazwane jego nazwiskiem. Pozostali również ludzie, którzy będą pamiętać Edwarda Noniewicza jako człowieka pełnego pasji, wiedzy i niezwykłej ciekawości. Niech pozostanie w pamięci jako ktoś, kto przez całe życie szukał - i dzięki temu znalazł rzeczy, które przetrwają znacznie dłużej niż on sam.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w czwartek, 13 sierpnia 2026 roku, o godz. 14.00. Nabożeństwo żałobne zostanie odprawione w kościele pw. św. Antoniego w Wałczu. Edward Noniewicz spocznie na cmentarzu Wałcz-Chrząstkowo.

Pokój Jego pamięci.